Współcześnie coraz częściej dochodzi do rozwodów, gdzie jedna ze stron przeprowadza się do innego państwa. Stwarza to sytuacje, w której uprawniony do świadczeń alimentacyjnych i zobowiązany do nich, mają miejsce zamieszkania w dwóch różnych państwach.

Tworzy to pytania, gdzie należy złożyć pozew wszczynający postępowanie w sprawach alimentacyjnych oraz prawo, którego z państwa będzie stosowane?

Warto pamiętać, że w sytuacji spraw międzynarodowych, pierwszeństwo mają zasady prawa międzynarodowego, w tym wypadku międzynarodowego prawa prywatnego.  W pierwszej kolejności należy sprawdzić, czy Polska ma podpisaną umowę międzynarodową, z krajem, w którym mieszka zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych, w której została uregulowana właściwość sądu w sprawach o alimenty. W przypadku, gdy zobowiązany do świadczenia ma miejsce zwykłego pobytu w jednym z krajów członkowskim Unii Europejskiej, zastosowanie będzie miało prawo wspólnotowe.

Rozporządzenie Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych w art. 3 określa właściwość sądową: a) sąd zwykłego miejsca pobytu pozwanego; lub b) sąd zwykłego miejsca pobytu wierzyciela; lub c) sąd, który zgodnie z prawem sądu ma jurysdykcję do prowadzenia postępowania dotyczącego statusu osoby, w przypadku gdy sprawa dotycząca zobowiązań alimentacyjnych jest związana z tym postępowaniem, chyba że jurysdykcja ta wynika tylko z obywatelstwa jednej ze stron; lub d) sąd, który zgodnie z prawem sądu jest właściwy do prowadzenia postępowania dotyczącego odpowiedzialności rodzicielskiej, w przypadku gdy sprawa dotycząca zobowiązań alimentacyjnych jest związana z tym postępowaniem, chyba że jurysdykcja ta wynika tylko z obywatelstwa jednej ze stron. Rozporządzenie to umożliwia, także zawarcie umowy przez strony, co do sądu mającego jurysdykcję do rozstrzygania sporów już wynikłych lub mogących wyniknąć. Art.5 wprowadza zasadę jurysdykcji wynikająca ze stawienia się pozwanego przed sądem, art.6 zasadę jurysdykcji dodatkowej, natomiast art.7 zasadę forum necessitatis.

Jest to złożony system podziału kompetencji, którego interpretacja i prawidłowe zastosowanie w każdym konkretnym przypadku wymaga pomocy wyspecjalizowanego prawnika. Należy pamiętać, że skierowanie pisma procesowego, do niewłaściwego sądu skutkuje jego odrzuceniem oraz nierozpoznaniem sprawy.

Kolejną kwestią, która należy omówić jest prawo materialne państwa, które będzie miało zastosowanie w procesie alimentacyjnym. Jest to kluczowe z punktu widzenia praw jakie będą przysługiwać uprawnionemu i zobowiązanemu.

Rozporządzenie Rady art. 15 mówi, że prawo właściwe w sprawach zobowiązań alimentacyjnych jest określane zgodnie z Protokołem haskim z 23 listopada 2007 r. o prawie właściwym w sprawach zobowiązań alimentacyjnych. Protokół ten wprowadza ogólna zasadę, że zobowiązania alimentacyjne podlegają prawu państwa, w którym wierzyciel ma miejsce zwykłego pobytu. Protokół wprowadza jednak także specjalne zasady na korzyść niektórych wierzycieli, szczególną zasadę dotyczącą małżonków i byłych małżonków oraz inny zestaw przepisów regulujących określone przypadki. Ponownie, ze względu na skomplikowaną technicznie regulację, w tym przypadku konieczna będzie pomoc prawnika.

W razie dodatkowych pytań bądź wątpliwości w kwestii alimentów skontaktuj się z nami.

info@oliverrichart.com